Tập đọc tiếng Việt tại nhà: Ghép âm, dấu thanh và câu ngắn

Tiếng Việt Của Con — Southern Vietnamese for Kids by SVFF

Với ba má muốn dạy con tập đọc tiếng Việt, bước nhảy từ nói sang đánh vần có vẻ khá lớn. Dù nghiên cứu cho thấy trẻ thường nghe hiểu nhiều hơn là nói được, việc đọc vẫn đòi hỏi phải làm quen với sáu dấu thanh và các nguyên âm mới. Cách tiếp cận tốt nhất cho trẻ em gốc Việt là bắt đầu đọc chính xác những từ giọng miền Nam mà con đã biết nói, như ba và má.

Bắt đầu với những từ đã nghe quen

Bắt đầu với từ bé đã nghe và dùng, như ba, má hoặc tên anh chị em. Nói từ đó, chỉ vào người hoặc bức tranh rồi mới đưa chữ viết ra. Lúc này chữ giúp bé trả lời một điều bé quan tâm: ‘Chữ nào là Má?’ Đừng mở đầu bằng một bảng chữ cái dài khi âm còn chưa gắn với ai, với việc gì. Bé còn ở giai đoạn chỉ nghe nói thì cứ chơi bằng lời; đợi bé sẵn sàng chú ý tới mặt chữ.

Đánh vần ba và má

Viết ba và má thật to. Đọc từng từ bằng giọng Nam của gia đình rồi để bé chỉ đúng người. Di ngón tay dưới chữ khi đọc, không kéo âm theo lối đánh vần tiếng Anh. Chữ và các cặp chữ trong tiếng Việt không phải lúc nào cũng đọc như tiếng Anh. Ba má chưa chắc cách phát âm có thể nghe cùng con từ một người nói giọng Nam đáng tin, thay vì tự đặt ra quy tắc.

Thêm dấu thanh viết

Khi đã quen tiếng nói, cùng nhìn dấu sắc trên chữ má. Hỏi bé có nghe ma và má khác nhau khi người lớn đọc không. Đặt hai chữ cạnh nhau rồi quay về từ cả nhà thực sự dùng. Dấu thanh là một phần của chữ và nghĩa, không phải nét trang trí thêm sau. Mỗi lần chỉ cần một cặp từ có ích; sáu tên dấu thanh trên một trang sẽ quá nhiều cho buổi tập đọc đầu tiên.

Đọc lớn một câu ngắn

Ghép một câu rất ngắn từ các từ bé biết: ‘Ba chào Má.’ Chỉ từng từ và đọc cả câu tự nhiên. Mời bé tìm Ba ở đầu và Má ở cuối. Hôm sau đổi người: ‘Bo chào Bà.’ Bé mới đọc được một từ thì người lớn đọc phần còn lại cùng con. Câu ngắn cho từ viết một công việc trong giao tiếp, đồng thời chuẩn bị cho bé đọc truyện có tranh ở bài sau.

Kiểm tra ý nghĩa, không phải tốc độ

Hỏi bé câu ấy nói gì hoặc ai đang chào ai. Có bé đọc chậm nhưng hiểu rất rõ; cũng có bé nhận ra cả câu quen mà chưa đọc được một từ mới. Cả hai đều cho ba má biết nên tập gì tiếp. Dừng trước khi mệt mỏi biến giờ đọc thành cuộc đua. Dán vài từ có ý nghĩa lên tủ lạnh và gặp lại chúng trong nhiều truyện khác nhau, thay vì bấm giờ hoặc đòi bé viết đúng mọi dấu ngay lần đầu.

ba má đã sẵn sàng đồng hành cùng con? Hãy tìm hiểu ngay chương trình Tiếng Việt Của Con và trao cho bé món quà ngôn ngữ gia đình.

Đăng ký học thử miễn phí cho bé